∙ Sintetik yuyucu vasitələrin və məişət kimyası məhsullarının uyğunluğunun qiymətləndirilməsi (təsdiqi) formaları ∙
Azərbaycan Respublikasının “Sintetik yuyucu vasitələrin və məişət kimyası məhsullarının təhlükəsizliyi haqqında” milli texniki reqlamenti məhsulların tərkibinə, fiziki-kimyəvi təhlükəsizlik göstəricilərinə, ekotoksikoloji təhlükəsizlik göstəricilərinə və digər təhlükəsizlik tələblərinə dair müddəaları müəyyən edir.
Azcert Məhsul Sertifikatlaşdırma Orqanı aşağıdakı sintetik yuyucu vasitələrin və məişət kimyası məhsullarının uyğunluğunun qiymətləndirilməsi üzrə xidmətlər göstərir:
- yuma üçün sintetik yuyucu vasitələr: paltaryuyan tozlar, gellər, kapsullar və digər analoji məhsullar;
- yuma və parçaların emalı üçün köməkçi vasitələr: suyun yumşaldılması üçün vasitələr, ağardıcılar, nişasta və digər məhsullar;
- bərk səthlərin təmizlənməsi və yuyulması üçün vasitələr: sanitar-texniki avadanlıqlar, plitələr və digər səthlər üçün təmizləyici vasitələr;
- diffuzorlar, hava təravətləndiriciləri və digər analoji məhsullar;
- dəri və zamşa məmulatlarına qulluq vasitələri;
- avtomobillərə, motosikletlərə, velosipedlərə və digər nəqliyyat vasitələrinə qulluq üçün vasitələr.
Sintetik yuyucu vasitələrin və məişət kimyası məhsullarının uyğunluğunun qiymətləndirilməsi (təsdiqi) deklarasiya və ya sertifikatlaşdırma formasında həyata keçirilir.
Sintetik yuyucu vasitələr və məişət kimyası məhsulları üzrə uyğunluq deklarasiyası aşağıdakı sxemlərdən biri üzrə rəsmiləşdirilə bilər:
- 1d, 3d və 6d sxemləri – seriyalı istehsal olunan məhsullar üçün tətbiq edilir. Bütün sxemlər üzrə istehsalat nəzarətinin həyata keçirilməsi və məhsulun sınaqlardan keçirilməsi tələb olunur. 6d sxemi üzrə uyğunluğun qiymətləndirilməsi zamanı müəssisənin idarəetmə sistemi sertifikatlaşdırılmış olmalıdır.
- 2d və 4d sxemləri – məhsul partiyası üçün tətbiq edilir. Məhsul nümunələrinin akkreditə olunmuş sınaq laboratoriyasında sınaqdan keçirilməsi tələb olunur.
“Sintetik yuyucu vasitələrin və məişət kimyası məhsullarının təhlükəsizliyi haqqında” texniki reqlamentin 1 nömrəli əlavəsində sertifikatlaşdırılmalı məhsulların siyahısı müəyyən edilir.
Sintetik yuyucu vasitələrin və məişət kimyası məhsullarının sertifikatlaşdırılması zamanı aşağıdakı sxemlər tətbiq olunur:
- 1c və 2c sxemləri – seriyalı istehsal olunan məhsulların sertifikatlaşdırılması üçün tətbiq edilir. Ərizəçi (istehsalçı və ya onun səlahiyyət verdiyi nümayəndə) akkreditə olunmuş sertifikatlaşdırma orqanına müraciət etməlidir. Sertifikatlaşdırma orqanının ekspertləri istehsal vəziyyətinin təhlilini aparır, məhsul nümunələrini seçir və onları akkreditə olunmuş sınaq laboratoriyasına təqdim edirlər. Müəssisənin idarəetmə sistemi sertifikatlaşdırılmış olduqda, sertifikatlaşdırma 2c sxemi üzrə həyata keçirilə bilər.
- 3c sxemi – məhsul partiyasının sertifikatlaşdırılması üçün tətbiq edilir. Sertifikatlaşdırma üçün müraciət idxalçı, istehsalçı və ya onun səlahiyyət verdiyi nümayəndə tərəfindən təqdim edilə bilər. Məhsul nümunələrinin akkreditə olunmuş sınaq laboratoriyasında sertifikatlaşdırma sınaqlarından keçirilməsi tələb olunur.
Sintetik yuyucu vasitələrin və məişət kimyası məhsullarının dövriyyəyə buraxılmasına Azərbaycan Respublikasının “Sanitariya-epidemioloji salamatlıq haqqında” Qanununun 17-ci maddəsinə uyğun olaraq yalnız toksikoloji-gigiyenik rəy alındıqdan sonra icazə verilir. Toksikoloji-gigiyenik rəyin verilməsi qaydası Azərbaycan Respublikasının Səhiyyə Nazirliyi tərəfindən müəyyən edilir.
∙ Sintetik yuyucu vasitələrin və məişət kimyası məhsullarının sertifikatlaşdırılması və uyğunluğun deklarasiya edilməsi mərhələləri ∙
Sintetik yuyucu vasitələr və məişət kimyası məhsulları üzrə uyğunluq sertifikatının rəsmiləşdirilməsi proseduru aşağıdakı mərhələlərdən ibarətdir:
- ərizəçi akkreditə olunmuş məhsul sertifikatlaşdırma orqanına müraciət etməlidir;
- məhsula dair texniki və istismar sənədlərini, habelə xammal, materiallar və komplektləşdirici komponentlər haqqında məlumatları sonrakı təhlil üçün sertifikatlaşdırma orqanına təqdim etməlidir;
- istehsal vəziyyətinin qiymətləndirilməsi məqsədilə sertifikatlaşdırma orqanının ekspertlərinə istehsal sahələrinə çıxış imkanı yaratmalıdır;
- akkreditə olunmuş sınaq laboratoriyasında sınaqdan keçirilməsi üçün məhsul nümunələrinin seçilməsi prosedurunun aparılması məqsədilə məhsulu sertifikatlaşdırma orqanının ekspertinə təqdim etməlidir;
- məhsul nümunələrinin akkreditə olunmuş sınaq laboratoriyasında sınaqdan keçirilməsi həyata keçirilir.
Yuxarıda göstərilən mərhələlər başa çatdıqdan sonra sertifikatlaşdırma orqanının ekspertləri məhsulun təhlükəsizliyini təsdiq edən sübutları təhlil edir və uyğunluq sertifikatının verilməsi və ya məhsulun təhlükəsizlik tələblərinə uyğun olmaması barədə qərar qəbul edirlər.
Müsbət qərar qəbul edildikdə, sertifikatlaşdırma orqanının ekspertləri tələb olunan sənədləri müvafiq reyestrə daxil edir və uyğunluq sertifikatını qeydiyyata alırlar.
Sintetik yuyucu vasitələr və məişət kimyası məhsulları üzrə uyğunluq deklarasiyasının rəsmiləşdirilməsi proseduru aşağıdakı mərhələlərdən ibarətdir:
- ərizəçi məhsula dair sənədləri müstəqil şəkildə toplayır və təhlil edir;
- istehsalçı uyğunluğun deklarasiya edilməsi zamanı istehsalat nəzarətini həyata keçirir;
- məhsul nümunələrini seçərək sınaq üçün akkreditə olunmuş sınaq laboratoriyasına təqdim edir;
- sınaq protokollarını müstəqil şəkildə təhlil edir;
- ərizəçi toplanmış sübutlar əsasında uyğunluq deklarasiyasını rəsmiləşdirir.